Okuma; kelimeleri, cümleleri veya bir yazıyı bütün unsurlarıyla görme, algılama, kavrama ve anlamlandırma etkinliğidir. Dili ve kişiliği sistemli bir biçimde geliştiren en etkili yol okumadır. Eğitim sistemimizde kullanılan öğretim materyallerinin ağırlıklı olarak yazılı basılı türden olması eğitim sisteminin ağırlıklı olarak okuma üzerine kurulu olduğunu göstermektedir. Bu da okumayı eğitim-öğretim hayatında da önemli kılmaktadır.
Okuma eylemi bir becerinin ürünüdür, bu yüzden tüm beceriler gibi tekrarlarla gelişiminin sürekliliğinin sağlanması ve alışkanlık hâline getirilmesi gerekir. Bu konuda Türkçe dersinin büyük önemi vardır. İlköğretimde verilen okuma eğitimi işin temelini oluşturmaktadır.
MEB Türkçe Öğretim Programı'nda temel dil becerileri arasında okuma becerisinin oranı
%30'dur. Program'da okuma becerisi sayesinde öğrencilerin günlük yaşamlarında karşılaştıkları metinleri doğru ve akıcı bir biçimde, uygun yöntemler aracılığıyla okuma eylemini gerçekleştirmeleri ve okunanları değerlendirip, eleştirip yorumlamaları ve bunu bir alışkanlık hâline getirmeleri amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda ilköğretim ikinci kademe için hazırlanan programın içinde okuma becerisi için aşağıdaki okuma amaç ve kazanımları verilmiştir:
%30'dur. Program'da okuma becerisi sayesinde öğrencilerin günlük yaşamlarında karşılaştıkları metinleri doğru ve akıcı bir biçimde, uygun yöntemler aracılığıyla okuma eylemini gerçekleştirmeleri ve okunanları değerlendirip, eleştirip yorumlamaları ve bunu bir alışkanlık hâline getirmeleri amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda ilköğretim ikinci kademe için hazırlanan programın içinde okuma becerisi için aşağıdaki okuma amaç ve kazanımları verilmiştir:
Okuma becerisi kazanımlarla ve metinlerle öğrenciye verilmektedir. Türkçe derslerinde temel kaynak olan ders kitabı, öğretmenden sonra en önemli araç konumundadır. Bu sebeple hedeflenen kazanımlara ulaşmada Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin niteliği ve öğrenme-öğretme sürecinde nasıl kullanıldığı son derece önemlidir.
Cem Veb Ofset tarafından hazırlanmış olan İlköğretim 7 Türkçe Ders Kitabı'nda toplam 19 okuma, 6 dinleme, 12 serbest okuma metni yer almaktadır. Okuma metinleri çeşitli görsel unsurlarla desteklenmiştir. Görseller, okunacak metnin içeriğine uygun olarak tasarlanmıştır.
Türkçe Ders Kitabı'nda yer alan metin türlerini tablo hâlinde şu şekilde gösterebiliriz:
Türkçe Öğretim Programı'na göre 7. sınıfta şu metin türleri ele alınmalıdır: Şiir, hikâye, anı, deneme, tiyatro, sohbet(söyleşi), gezi yazısı, biyografi. Tabloya bakacak olursak tiyatro ve hikâye türlerine kitapta yer verilmemiştir. Ayrıca 6. sınıfta yer alması gereken mektup, 8. sınıfta yer alması gereken makale türüne yer verilmiştir. Gezi yazısı ve hikâye okuma metinleri yerine dinleme metni olarak Öğretmen Kılavuz Kitabı'nda yer almaktadır.
Okumamızın türünü belirleyen unsurlar; ihtiyacımız, zaman, imkânlar gibi özelliklerdir. Bu durum öğretim sürecinde de etkendir. Dersin, öğretimin dolayısıyla öğrencinin amacına göre okuma yöntem ve teknikleri farklılık arz edebilir. Hangi metinde, hangi okuma yöntem ve tekniklerinin kullanılacağı Öğretmen Kılavuz Kitabı'nda şöyle gösterilmektedir:
Kitapta kullanılan okuma yöntem ve teknikleri şöyledir:
Sonuç olarak kitapta metin türlerinden deneme, anı ve şiire diğer türlere oranla daha fazla yer verilmiştir. Okuma yöntem ve tekniklerinden ise sesli okuma, işaretleyerek okuma ve soru sorarak okumaya daha sık başvurulmuştur.







Hiç yorum yok:
Yorum Gönder